Qlobal əhəmiyyətli aqro-bioloji müxtəlifliyin qorunması və davamlı istifadəsi

Azerbaijan is a traditional agrarian country with a high diversity of genetic resources important for agriculture. Despite this fact, the share of local varieties in production is only 5% for cereal crops and some 15-20% for vegetables. Picture credits: UNDP

Layihənin təsviri

Azərbaycan Vavilovun mədəni bitkilərin Asia Mənşə Mərkəzinə daxildir. Ümumiyyətlə, Azərbaycanda becərilən mədəni bitkilərin yabanı əcdadları genetik olaraq müxtəlifdir və əraziyə uyğunlaşmış olur və ölkənin dəyişən ətraf mühit şəraitlərinə və insan ehtiyaclarına uyğunlaşan bitkilərin potensial mənbəyidir. Layihənin məqsədi: (i) bitkilərin və yerli ənənəvi sortların yabanı əcdadların öz təbii areallarında qorunmasının inkişaf etdirilməsi; (ii) bitkilərin yerli yabanı əcdadları və yerli ənənəvi sortların becərilməsi üçün müvafiq genetik resursların təmin edilməsi məqsədilə onların bitki genbanklarında qorunmasının genişləndirilməsi; və (iii) yerli sortların kiçik fermer təsərrüfatlarında və kommersiya yönümlü təsərrüfatlarda istehsalın və istifadənin artırılması. Layihə üç rayonda həyata keçiriləcəkdir – Şəki, Goranboy və Göyçay. Bu üç rayonda layihə seçilmiş buğda, tərəvəz və yem bitkilərinin yabanı əcdadlarına, becərilmiş növlərə və yerli sortlara diqqət yetirəcəkdir.

Layihənin məqsədləri

Layihə üç komponentdən ibarətdir:

1-ci komponentin ümumi məqsədi: 1-ci komponentin xüsusi məqsədləri:
  • Aqrobiomüxtəliflik barəsində məlumatlılığı artırmaq.
  • Yabanı əcdadlı növlər və yerli ənənəvi bitki sortları hagda məlumatlılığı artırmaq;
  • Yabanı əcdadlı növlər üçün mühafizə ərazilərin şəbəkəsini yaratmaq və onları idarə etmək;
  • Bitki sortları mühafizəsi üçün yerli genbankları yaratmaq və onları saxlamaq;
  • Yerli bitki toxumlarının məhsuldarlığını, saxlanılmasını və yayılmasını artırmaq.
2-ci komponentin ümumi məqsədi: 2-ci komponentin xüsusi məqsədləri:
  • Kiçik fermerlərin potensialını artırmaq və onlar arasında əməkdaşlığı genişləndirmək
  • Müvafiq institutların potensialını artırmaq;
  • Yerli fermer təşkilatlarının inkişafını dəstəkləmək;
  • Yerli fermerlərin bilik və bacarıqlarını artırmaq.
3-cü komponentin ümumi məqsədi: 3-cü komponentin xüsusi məqsədləri:
  • Üç rayonda hədəf yerli bitkilərin istehsalının dəstəklənməsi və məhsulların bazarlara çıxışını təmin etmək.
  • Fermerlər üçün stimul verici fəaliyyətləri dəstəkləmək;
  • Yerli fermerlərin bazara çıxışını artırmaq.

Expected Results

  • Agricultural productivity will be improved and land degradation will be reduced through the increased usage of native crops (i.e. the targeted crop species) in the three project rayons.

  • Agricultural policies will be developed and institutions and local farmers will recieve the necessart support to conserve and sustainably use local crop varieties important for biodiversity and sustainable land management.

Nailiyyətlər

  • Layihə eskpertləri komandası qurulub;
  • Tədqiqat işləri başlamaq üzrədir.

2018

  • 2 yabani əcdadlı növ aqrobiomüxtəlifliyin olduğu əsas mənbələr (5-10 hektar) perspektivli mühafizə əraziləri kimi müəyyən edilib;
  • Buğda / arpa sortları üçün sahənin 1-1,5% artması;
  • Tərəvəz bitkiləri sahəsinin 0,7% artması;
  • Yem bitkiləri sahəsinin 0,3% artması;
  • Goranboy rayonunda 2 tərəvəz fermer şəbəkəsi yaradılır;
  • Genetik Ehtiyatlar İnstitutunun Abşeron baza stansiyasında yem bitkilərinin ərazi genbankı yaradılıb;
  • Şəki, Qobustan və Tərtərdə dənli bitkilərin ərazi genbankı yaradılıb. Ərazi genbanklarında 57 yerli sort və sınaq çeşidləri əkilib;
  • Bakı ilə yanaşı, Gəncə və Şəkidə seminarlar təşkil etmək üçün Aqrar Elm və İnformasiya Məsləhət Mərkəzinin tabeliyində olan binalarda müəyyən təmir işləri başa çatıb və avadanlıqlar təmin edilib.

Layihənin hazırki statusu:

Ongoing

Layihənin başlanma tarixi:

November 2016

Layihənin bitmə tarixi:

December 2021

Layihənin fokuslaşdığı sahələr:

  • eradicate poverty in all its forms and dimensions
  • Layihə ofisi:

    UNDP in Azerbaijan

    İcraçı tərəfdaş:

    AZE-Min. of Agriculture

    Full project information  

    Funding Support by

    Donor təşkilat

  • United Nations Development Pro
  • Global Environment Fund Truste
  • Töhvə etdiyimiz məbləğ

    $ 4,096,156

    Ötən maliyyə ili üzrə gördüyümüzün işlərin maddi dəyəri

    2020 $ 108,238

    2019 $ 1,092,633

    2018 $ 1,229,537

    2017 $ 85,665

    BMTİP BMT-nin İnkişaf Proqramı dünyada

    A

    Albaniya Anqola Argentina Azərbaycan

    B

    Banqladeş Barbados Belarus Beliz Benin Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri Boliviya Bosniya və Herseqovina Botsvana Braziliya Burkina Faso Burundi Butan Bəhreyn

    Ç

    Çad Respublikası

    C

    Cibuti Respublikası

    Ç

    Çili Çin Xalq Respublikası

    C

    Cənubi Afrika Cənubi Sudan

    D

    Dominikan Respublikası

    E

    Efiopiya Ekvador Ekvatorial Qvineya El Salvador Eritreya Ermənistan Esvatini

    F

    Filippin Respublikası Fələstin xalqına yardım proqramı

    G

    Gürcüstan

    H

    Haiti Respublikası Hindistan Honduras

    İ

    İndoneziya İordaniya İran İslam Respublikası İraq Respublikası

    K

    Kamboca Kamerun Keniya Respublikası Keyp Verde Kipr Kolumbiya Komoros Konqo Demokratik Respublikası Konqo Respublikası Koreya Xalq Demokratik Respublikası Kosova Kosta Rika Kot-d'İvuar (Fil Dişi Sahili) Kuba Küveyt

    L

    Laos Xalq Demokratik Respublikası Lesotho Liberiya Livan Liviya

    M

    Madaqaskar Malavi Malayziya Maldiv Respublikası Mali Mavriki və Seyşel adaları Mavritaniya Meksika Misir Moldova Monqolustan Monteneqro Mozambik Myanma Mərakeş Mərkəzi Afrika Respublikası

    N

    Namibia Nepal Niger Nigeriya Nikaraqua

    Ö

    Özbəkistan

    P

    Pakistan Panama Papua-Yeni Qvineya Paraqvay Peru

    Q

    Qabon Qambiya Qana Qayana Qazaxıstan Qvatemala Qvineya Qvineya-Bisau Qırğızıstan

    R

    Rusiya Federasiyası Rwanda

    S

    Sakit Okean regionu Samoa (Çox ölkəli ofis) San-Tome və Prinsipi Seneqal Serbiya

    Ş

    Şimali Makedoniya

    S

    Somali

    Ş

    Şri-Lanka

    S

    Sudan Surinam Suriya Syerra Leone

    Ş

    Şərqi Timor

    S

    Səudiyyə Ərəbistan

    T

    Tacikistan Tailand Tanzaniya Toqo Trinidad və Tobaqo Tunis Türkiyə Türkmənistan

    U

    Ukrayna Uqanda Uruqvay

    V

    Venesuela Vyetnam Sosialist Respublikası

    X

    Xorvatiya

    Y

    Yamayka Yəmən

    Z

    Zambiya Zimbabve

    Ə

    Əfqanıstan Əlcəzair